Daar gaat ie dan, Tuur, mijn oudste kleinkind. Ruim achttien maanden oud, aan de hand van zijn moeder, een grote lege boodschappenmand met zich meezeulend. Op weg naar onbekende plekken, nieuwe ervaringen opdoen.
In een zomerbroekje, waarin nog steeds een luier zit. Op zijn brandnieuwe sandaaltjes. Trots; dat is hij waarschijnlijk niet. Dat soort gevoelens kent hij nog niet. Neemt alles zoals het komt. Trots zullen vooral zijn ouders zijn als ze deze foto zien. Maar ook wij, zijn opa en oma. Hoe groot is hij al geworden! Maar naast trots roept deze met een mobieltje gemaakte foto vooral weemoed op.
Om allerlei redenen, die bijna allemaal te maken hebben met wat ons gezin op 18 maart van dit jaar is aangezegd. Lees: Bandbreedte, dan wel hersenbudget (mei 2025). Verschrikkelijk nieuws. Roel, onze oudste zoon, heeft een ziekte onder de leden die niet bepaald gunstig is.
Het is een open deur, maar de wereld ligt voor Tuur open. Hij staat aan het begin. In principe kan het, kan hij nog alle kanten op. Hij staat aan het begin van een leven waarin hij normaal gesproken zijn boodschappenmandje met de meest uiteenlopende ervaringen zal gaan vullen. Hij weet niet wat hij zal leren ontdekken, gaat meemaken, en wij, zijn grootouders zeker niet. En zoals het er nu uitziet zal ergens gaandeweg zijn traject zijn vader, net als wij, zijn opa en oma, moeten gaan afhaken. Maar daar heeft hij op dit moment gelukkig nog geen idee van.
De spreekwoordelijke man met de zeis (die in het liedje Serbollini memories van Lars Saabye Christensen en Ketil Bjørnstad “the man with the rake ‘ wordt genoemd) zal zeker, en waarschijnlijk op een onverwacht moment langskomen. Hij zal veroorzaken dat wij de reis van Tuur niet zullen kunnen blijven volgen.
Natuurlijk, zo gaan die dingen, zult u zeggen, maar het is redelijk wrang om de aanzegging te hebben gekregen dat Roel, zijn vader, zeer waarschijnlijk veel vroeger dan wat we normaal vinden, voortijdig zal moeten afhaken. Dat Tuur vervolgens met zijn moeder, en zijn nog te geboren worden broertje, de reis zonder zijn vader door de tijd ‘alleen’ zal moeten voortzetten.
Deze foto sprak me om veel meer redenen aan. Om te beginnen: de plek waar Tuur met zijn moeder loopt. De Eindhovense Openbare Bibliotheek. Waar hij regelmatig door zijn ouders mee naartoe wordt genomen. Om nieuwe boekjes te lenen, wat te gaan spelen en rondlopen (vaak: rondrennen) op de jeugdafdeling. Wellicht krijgt hij af en toe iets lekkers in de inpandige koffiehoek.
Hij kent de plek inmiddels; weet dat het er goed toeven is. Mooi, om dat als ex-bibliothecaris, trotse (groot)vader en lezer, te zien. Niet gek. Thuis komt hij om de haverklap aanzetten met een boek; dwingt ons om hem daaruit voor te lezen, het met hem er doorheen te bladeren, woordjes, voorwerpen, dieren, dingen en kleuren aan te wijzen, uit te spreken. Oefenen! Maar speels, altijd. Jezelf (blijven) ontwikkelen. Er is niets mooiers.
Daarom is die grote, rode en lege boodschappenmand, met wieltjes, die hij meetrekt, zo’n treffend beeld. Je ziet aan het kind dat hij zonder tegenzin veel nieuwe ervaringen en kennis wil gaan opdoen. Dat ligt natuurlijk voor een groot deel aan de inzet van zijn ouders (zijn grootouders en anderen), maar zit waarschijnlijk voor een deel ook in zijn karakter.
Deze foto riep een andere iconische foto bij mij op. De hoesfoto van een cd van gitarist Bill Frisell. Uit 1993: Have a little faith. Een instrumentale plaat vol covers, van onder andere het bekende nummer van John Hiatt. En met Little Jenny Dow, mijn favoriete track van dit album (geschreven door Stephen Foster).
Ik haal deze hoes hier om drie redenen naar voren. Ten eerste omdat deze door (ene) Russell Lee gemaakte foto hetzelfde uitstraalt wat Tuur hier ook uitstraalt: zin in de toekomst. Kinderen vol levenslust, die zich van geen gevaar en vervelend gedoe – nu én in de toekomst – bewust zijn. Gewoon lekker in het nu leven. Dingen ontdekken. Spullen en ervaringen opdoen; in hun ‘boodschappenmand’ stoppen. Zonder zich ervan bewust te zijn dat ze dat aan het doen zijn.
Ten tweede de titel: Heb een klein beetje vertrouwen… dat ‘het’ waarschijnlijk goed komt. Niet alles, maar meestal komt alles op z’n pootjes terecht. Tuur zal, zoals wij allemaal, met vervelende dingen worden geconfronteerd, maar waarschijnlijk zullen die hem niet belemmeren om gewoon door te gaan met leven, dingen te (blijven) ontdekken: leven!
De derde reden heeft te maken met de titel van de foto: Race, 4th of July, 1941, Vale Oregon. Opgenomen in de collectie van de Library of Congress. Op die dag was fotograaf Russell Lee blijkbaar in de staat Oregon. Waar zoals op veel plekken in de States Independence Day werd gevierd. Met spelen voor kinderen. Midden in de Tweede Wereldoorlog, waar de Verenigde Staten toen formeel nog niet aan mee deden.
Russell Lee was die bewuste dag in Oregon aan het werk voor de Farm Service Agency. Zijn opdracht: breng in beeld wat een boerenfamilie op zo’n feestdag zoal doet. Nou, kinderen doen mee aan de festiviteiten; en eten de picknickmand leeg die moeder en vader in hun auto hebben meegebracht.
Maar het gaat vooral om die datum: the fourth of july. De dag waarop onze Roel werd geboren. Jaren geleden. En door die foto van Tuur met zijn moeder moest ik terugdenken aan het geboortekaartje dat we toen voor Roel maakten. Met daarop een flard van de tekst van het liedje Sleep Now van Peter Hammill. Van zijn cd And Close as This, uit 1986. En dat fragment slaat ‘natuurlijk’ (ook) nog steeds op het jonge leven van Tuur.
go to sleep now
another day in your young life is done
go to sleep now
tomorrow brave new worlds will surely come
and trouble deep
it’s such a wonder, such a mystery (to me)
somewhere your future friends
are lying as you are
and your lovers right now
are only crying babies in arms
oh the world turns
under our feet
our lives are passing by in our sleep
so soon you’ll be gone to that wide world.
Een liedje dat Hammill voor zijn pasgeboren dochter schreef. Die veilig in haar wiegje lag. En Hammill dacht aan dingen die voor haar in het verschiet zouden kunnen liggen. Hij herinnert zich Aldous Huxley’s Brave New World. Maakt zich zoals alle vaders zorgen over welk onheil op haar pad zou kunnen komen. Maar nu, hier in haar wiegje, hoeft ze nergens bang voor te zijn. Veilig opgeborgen, beschermd in ’the haven of your bed’.
Maar het blijft raar om te bedenken dat jouw toekomstige vrienden en lovers, net als jij nu ergens in een wiegje liggen te slapen. Tegelijk realiseert Hammill zich ook dat zijn dochter binnen no time zal uitvliegen, die wijde wereld in zal trekken. En Tuur, met zijn lege boodschappenmand, is net als die dochter van hem aan een reis begonnen. Zijn moeder houdt hem nog aan het handje vast, maar binnen no time zal hij die hand amper meer accepteren: “Wil het zelf (gaan) doen!”
Iets verder op in het liedje zit een zin die op dit moment een andere betekenis heeft gekregen:
sleep now
one day I’ll tell you how my life has been
oh, so strange
to think your eyes will fall on things
that mine have never seen
these eyes that gently flicker
in some lost childhood dream
De natuurlijke gang van zaken is dat Roel zijn iets ouder geworden zoon ooit zal vertellen over hoe het hem in het leven is vergaan. Maar de kans daarop is, tja… blowing in the wind?
Tot slot
Bovenstaande foto werd op zaterdag 19 juli 2025 gemaakt. Door Roel. Die achter zijn vrouw en zoontje Tuur loopt en zijn mobieltje op dat hem dierbare stel richt. Een symbolische foto: degenen die hem het meest dierbaar zijn, lopen voor hem uit; en hij blijft achter. Hij kan gerust zijn: die Tuur gaat het met zijn moeder aan zijn zijde gewoon maken.
Klik hier voor meer informatie.
