Ik kan me vergissen, maar ik vermoed, als iemand die al ruim twintig jaar muzieklijstjes.nl bijhoudt, dat binnenkort in de verschillende muziekbladen niet alleen zal worden teruggekeken op het jaar 2024, maar dat sommige hoofdredacteuren hun medewerkers en loslopende muziekkenners zullen vragen een lijstje in te leveren met ‘de beste’ (tien) platen van het eerste kwart van de eenentwintigste eeuw.
Ik zou het als sitebeheerder én muziekliefhebber op prijs stellen. Dat min of meer deskundige muziekkenners helpen om een momentopname te maken: welke albums die van 2000 tot en met 2024 verschenen doen er, als puntje bij paaltje komt, écht toe.
Uiteraard zullen die deskundigen dan albums moeten laten ‘liggen’ die ze in een eerder gemaakte recensies belangrijk vonden, én/of in een eerder gepubliceerd muzieklijstje opnamen. Tja, het leven is hard als een hoofdredacteur je voor het blok stelt: “Nee, je mag slechts tien albums noemen die in de eerste kwart van de 21e eeuw zijn verschenen!”
De kernvraag tijdens het opstellen van zo’n lijstje is natuurlijk altijd de vraag wat ‘goed’, ‘beter’, ‘best’ is. Kortom, waarom het ene album meer kwaliteit heeft dan andere platen.
Niet toevallig herlees ik op dit moment een van mijn favoriete boeken: Zen en de kunst van het motoronderhoud van Robert M. Pirsig (uit 1974).
Daarin probeert de hoofdpersoon tijdens een motortocht in de Verenigde Staten zijn oude ik terug te vinden. Een evenknie die hij Phaedrus (naar Plato) noemt. Phaedrus ondernam in een vorig leven van de hoofdpersoon een zoektocht om te bepalen wat Kwaliteit is. Hij liep daarin vast, kwam in een psychiatrische inrichting terecht en in die jaren (de fifties en sixties) kreeg je in zo’n plek een elektrische schok waardoor jouw geheugen als het ware werd gewist.
Tijdens die reis met zijn puberzoon Chris komt dat geheugen fragmentarisch terug. En aan het eind van hoofdstuk vijftien, ergens halverwege de roman, brengt onze motorrijder als het ware onder woorden waarom zijn zoektocht wél moest mislukken. En, vermoed ik, dit gaat ook op voor iedereen die gedwongen wordt te bepalen wat ‘goed’ of ‘beter’ is dan heel veel anders (in dit geval albums).
Kwaliteit… je weet wat het is, toch weet je niet wat het is. Dat is met zichzelf in tegenspraak. Maar sommige dingen zijn beter dan andere, dat wil zeggen, hebben meer kwaliteit. Maar wanneer je probeert te zeggen wat de kwaliteit is afgezien van de dingen die het bezitten, gaat het alleemaal ffft! Dan is er niets om over te spreken. Maar wanneer je niet kunt zeggen wat Kwaliteit is, hoe weet je dan wat het is, of hoe weet je dan zelfs maar dat het bestaat? Wanneer niemand weet wat het is, dan bestaat het dus voor alle praktische doeleinden helemaal niet. Maar voor alle praktische doeleinden bestaat het wel degelijk. Waarop worden anders cijfers gebaseerd? Waarom zouden mensen anders voor sommige dingen een fortuin willen neertellen, terwijl ze andere dingen op de schroothoop gooien? Kennelijk zijn sommige dingen beter dan andere… maar wat is dat ‘betere’?… En zo draai je dan rol, tol je geestelijk rond en nergens vind je houvast. Wat is in hemelsnaam Kwaliteit? Wat is het? (pagina 223, negenendertigste druk uit 2012)
Tja, daar zit je dan
Als iemand die de beste tien platen van het afgelopen jaar of het eerste kwart van de eeuw moet noemen. Er zijn zo veel kandidaten! Waarom kies je wel voor deze en niet voor die andere plaat? Moet ik eerlijk zijn voor mezelf, en alleen platen noemen die voor mij inderdaad kwaliteit ‘hebben’, en laat ik mijn ego als het ware thuis. Anders gezegd: wil ik vooral niet laten zien hoe bijzonder mijn (‘snob’)smaak is door albums te noemen die bijna niemand kent, laat staan plaatsen. Kwaliteit?
Tja, daar zit IK dan
Ik wist al maanden geleden dat we in december 2024 het eerste kwart van de eenentwintigste eeuw zouden afsluiten, en dat het een ‘mooi’ moment zou zijn om daarop terug te gaan blikken. Ik nam me ergens in de zomer voor om voor mezelf de beste platen van het eerste kwart van de 21e eeuw op een rij te gaan zetten. Maar ik weet als geen ander (want een man die dagelijks cd’s op zet) dat er zeer veel kandidaten zijn. Om tot de beste tien te komen zou een gigantische uitdaging en klus zijn. Op zeker moment kwam ik op het idee om een lijst met de beste vijfentwintig albums (cd’s, platen) te gaan maken. Maar daar stapte ik later vanaf. Momenteel sta ik op het standpunt om een ?-tal toptien lijstjes per genre of muzieksoort/fenomeen te gaan maken. Én pas daarna te komen tot een ‘definitieve’ eindlijst.
Dat kost veel tijd; maar als pensionado heb ik tijd zat; nietwaar? Niet echt, maar de komende weken zal ik op dit blog verschillende sublijstjes plaatsen, en hoop zo tegen Oudjaar met een afsluitend muzieklijstje te komen.
Ik zie mezelf op dit moment als de hoofdpersoon uit Zen en de kunst van het motoronderhoud; die een reis maakt en tijdens die reis op zijn motor ‘lekker’ nadenkt over zijn verleden. Zijn doel is om zijn oude ik als het ware recht in de ogen te kunnen leren kijken. Mijn doel is om de ‘beste’ platen van het eerste kwart van de 21e eeuw te vinden. MIJN beste platen.
Belangrijk om te weten is dat ik alleen platen kies die ik vaak heb beluisterd. Ik schreef er in mei 2023 een lang artikel over: Veertien muziekschriftjes in 33 jaar.
De lezer zal kortom weinig platen aantreffen die door de jaren heen in de verschillende muziektijdschriften luid zijn bejubeld. Ze zitten er wel tussen, maar vormen absoluut niet de meerderheid. Dat komt ook doordat ik niet alleen naar ‘pop’ luister, maar ook naar ‘klassiek’.
Ook zal ik her en de cd’s opvoeren die je als verzamelcd’s of compilaties zou kunnen bestempelen. Een typisch voorbeeld daarvan is 100 ans, 100 chansons van Charles Aznavour. Pas dít jaar ging ik serieus luisteren naar het werk van deze in 2018 gestorven Frans-Armeense zanger. Ik vermoed dat ik deze 5-delige verzamelcd dít jaar het vaakst hebt opgezet.
Sublijstjes
Americana Begrafenisliedjes Belgische artiesten Box(sets) Cadeautjes Country & Western Concert/live-opnames Debuut albums Dialect platen Cd’s waarop één liedje staat dat er met kop en schouders bovenuit steekt Filmmuziek/soundtracks Folk Cd’s gemaakt door een groep Ketil Bjørnstad Klassieke muziek Klassiekers (‘mijn’) Nederlandse artiesten Poppy muziek Singer-songwriters Themaplaten Tribute albums Veel genoemd in muzieklijstjes Verzamelcd’s Verzamelcd’s van één artiest World
(begonnen op woensdag 13 november 2024)
(bijgewerkt op dinsdag 3 december 2024)
