Vlak buiten Genève, op de grens van Zwitserland en Frankrijk ligt ’s werelds grootste wetenschappelijke experiment. Bijna honderd meter onder de grond bevindt zich een zevenentwintig kilometer lange tunnel met daarin de Large Hadron Collider, de deeltjesversneller van CERN. Aan het experiment werken 10.000 mensen van 500 instituten uit 50 verschillende landen mee. De rede […]
Categorie: Bètacanon
Bètacanon (19) Plastic
Iedereen betaald wel eens met plastic en krijgt vervolgens zijn product mee in een plastic zakje, maar wat is dat eigenlijk en waar wordt het nog meer voor gebruikt? De ontwikkeling plastic, of meer in het algemeen kunststoffen, is cruciaal geweest voor onze huidige welvaart en levensstijl. Plastic is namelijk meer dan alleen verpakkingsmateriaal. Kijk […]
Bètacanon (18) Fout
Dit is een wiki. Als hier iets staat dat fout is of als er iets belangrijks mist, dan kan het door u veranderd of aangevuld worden. Het principe van de wiki vertoont een sterke overeenkomst met de wetenschappelijke werkwijze. Er wordt een beeld van de wereld gevormd dat steeds wordt bijgeschaafd en uitgebreid. Het zou […]
Bètacanon (17) Ecosysteem
‘Ik ben toppredator op een uitloper van een Pleistocene zandrug in een verstedelijkt landschap met gematigd zeeklimaat.’ Het antwoord van een ecologe wijkt af van dat van de doorsnee Groningse wanneer zij gevraagd wordt naar woonplaats en werk. De ecologe plaatst de mens in zijn omgeving, het ecosysteem, en definieert zijn rol erin. Op dezelfde […]
Bètacanon (16) Oerknal
Volgens de Bushongo in Centraal Afrika was er in het begin alleen de duisternis, het water, en de god Bumba. Toen Bumba op een dag enorme buikpijn kreeg, braakte hij de Zon, de Maan, en de sterren uit, en vervolgens de dieren en een enkele mens. Niet elk scheppingsverhaal is even genuanceerd. Maar in wat […]
Bètecanon (15) Klimaat en weer
Het klimaat is hot. Bijna dagelijks lezen wij over het broeikaseffect en de gevolgen die dat voor miljarden mensen zal hebben. Alle commotie is gebaseerd op klimaatmodellen die uitwijzen dat de temperatuur op aarde de komende honderd jaar zal stijgen. Meer stormen en overstromingen zullen het gevolg zijn. Maar klimaatmodellen zijn veredelde weermodellen. Hoe kan […]
Bètacanon (14) Symbolen en formules
Een slim stripfiguurtje, bij voorkeur een verstrooide professor in een witte labjas, heeft vaak een denkwolkje boven zijn hoofd dat vol staat met een onbegrijpelijke wirwar van wiskundige symbolen. Een wiskundige kan meestal meteen zien dat zo’n stripfiguurtje helemaal niets zinvols denkt, want het is meestal niet meer dan een willekeurig samenraapsel van symbolen die […]
Bètacanon (13) Enzymen
Een goed glas wijn met een stokbroodje franse kaas. Zonder enzymen zouden wij dat genot niet kennen. Het moeten magische ontdekkingen zijn geweest: een drupje van de inhoud van een kalfsmaag deed melk veranderen in kaas, vergistende druiven verwerden tot tongstrelende wijn en geconcentreerd bakkersgist hielp een plak deeg rijzen tot luchtig en smaakvol brood. […]
Bètacanon (12) Fotosynthese
Het is een zonnige zomerdag en u zit op een terrasje in de schaduw van een majestueuze eik te genieten van een verfrissend glas Spa rood. Niets bijzonders, toch? Totdat u zich realiseert dat die indrukwekkende boom naast het terras gegroeid is op een dieet dat nagenoeg geheel bestaat uit het bronwater dat in uw […]
Bètacanon (11) Quantum
Waaruit is de wereld opgebouwd? Als je met een oneindig scherpe microscoop zou inzoomen op bijvoorbeeld een kopje koffie, wat zou je dan zien? In de twintigste eeuw vond een groep roemruchte natuurkundigen het antwoord op deze vragen. Aan de hand van ingenieuze proeven en gedachte-experimenten brachten zij de wereld van de kwantummechanica in kaart. […]