Stelt u zich voor dat u bij een avondeten met onbekenden zit, en een onschuldige heer genaamd Amadeo met de volgende vraag komt: ‘Hoeveel koolstof atomen zitten er nou eigenlijk in twaalf gram koolstof?’ Dan kunt u gerust en enthousiast beantwoorden ‘één mol, oftewel het getal van Avogadro! Ongeveer 6 gevolgd door drie-en-twintig nullen’. Op […]
Niet meer kunnen lopen door een tekort aan vitaminen? Dat kan je overkomen wanneer je een maand lang voeding binnenkrijgt met amper voedingsstoffen of als je alcoholist bent. Dat onvermogen komt dan door een vitamine B1-tekort. Normaal heb je ongeveer een maandvoorraad vitamine B1 in je lichaam opgeslagen, dus niets om je acuut zorgen over […]
Een mensje van 1 meter lang en hersenen ter grootte van een grapefruit; het klinkt ongelofelijk, maar toch heeft ze echt bestaan op het Indonesische eiland Flores. Toen in 2003 botten werden gevonden van deze wezentjes stond de wetenschappelijke wereld op zijn kop. Een bijna compleet skelet heeft wetenschappers doen inzien dat de mens op […]
We hebben bijna allemaal een elektronenkanon in huis. Van achter in een ‘ouderwetse’ televisie vliegen elektronen, de dragers van elektrische lading, door een elektrisch veld richting scherm. Om de elektronen op de juiste plaats op het scherm te krijgen, worden ze onderweg afgebogen in een magnetisch veld. Als u een magneet bij uw beeldbuis houdt, […]
Tegenwoordig beslaan oceanen ruim 70 procent van het aardoppervlakte, maar dat is wel eens anders geweest. 4.6 miljard jaar geleden vormden de eerste aardkorst aan het oppervlak van de bal van vloeibaar gesteente. Door de enorme hitte verdampte al het water direct weer. Langzaam accumuleerde waterdamp uit vulkanische erupties in de jonge dampkring, mogelijk aangevuld […]
Seks is leuk, maar het kan ook zonder. Talloze organismen planten zich aseksueel voort en stellen het geheel zonder mannen. Vooral bij planten en eencelligen komt ongeslachtelijke voortplanting veel voor, maar ook sommige insecten doen het zonder seks. En zelfs gewervelde dieren kunnen zich klonaal vermenigvuldigen. Naast hagedissen en slangen weten we sinds kort dat […]
Volgens archeologen deed men in Jericho zo’n 10 duizend jaar geleden al aan landbouw. Een gouden vondst, want het is veel efficiënter dan jagen en verzamelen.Landbouw is het omzetten van zonne-energie in voor de mens nuttige stoffen, zoals hout, graan en katoen. Dagelijks straalt de zon ongeveer negenduizend keer meer energie naar de aarde dan […]
Op een koude dag in februari 1953 stormde Francis Crick zijn favoriete stamkroeg binnen in Cambridge en verkondigde, zoals James Watson later zou optekenen, ‘Wij hebben het geheim van het leven ontrafeld’. En dat was precies wat ze gedaan hadden. Die ochtend hadden Watson en Crick namelijk de driedimensionale structuur van het DNA molecuul ontdekt. […]
Een omgekeerd afgespeelde videoband is hilarisch voor de kijker, maar stelt natuurkundigen voor een probleem. Waarom kunnen gebouwen wel vanzelf instorten, maar vormen stofwolken nooit vanzelf gebouwen? Waarom zijn zoveel processen in de natuur onomkeerbaar? Het antwoord luidt: vanwege de tweede hoofdwet van de thermodynamica, die zegt dat de entropie van een systeem nooit af […]
In het buitenland zijn weinig Nederlanders zo bekend als Hansje Brinker. Door zijn vinger in het gat van een lekkende dijk te steken, zou deze sluiswachterszoon het land hebben behoed voor een watersnoodramp. Beroemd in eigen land is vooral Cornelis Lely. Hij ontwierp de 32 kilometer lange en 90 meter brede Afsluitdijk, een baanbrekende prestatie […]